Door Dick van der Wateren.

Zaterdag 23 september vertrek ik met een groep van bijna dertig onderwijsmensen naar San Diego, USA, voor een intensieve kennismaking met een bijzondere school, High Tech High. Het onderwijs op HTH is van leerjaar 1 tot en met 12 gebaseerd op projecten en maakt vrijwel geen gebruik van leerboeken. De meeste projecten zijn interdisciplinair. De school is vanaf de oprichting door lokale ondernemers in 2000 uitgegroeid tot een netwerk van 13 openbare charter schools met ruim 5000 leerlingen. De grootste campus omvat een primary, middle en high school, een internationale school en een academische lerarenopleiding.

In de loop van de week zullen wij dagelijks verslag doen van wat we hebben gezien en gehoord. We zullen daarbij kritische vragen niet uit de weg gaan. We gaan immers naar HTH om te zien wat we van hun onderwijsmodel kunnen leren, niet om het een-op-een in Nederland te kopiëren. Zie ook het stuk van Jasmijn en Saskia over de ouderavond op het Vathorst College.

Een skunk op bezoek in de klas tijdens het project Critters On Camera, een natuurbeschermingsproject.

HTH lijkt in weinig op de scholen zoals wij die kennen. De school stelt zich als doel jonge mensen op te leiden tot volwassenen in een technologisch hoog ontwikkelde wereld met verantwoordelijkheid voor de problemen waar die wereld mee wordt geconfronteerd. Veel projecten laten dan ook een sterke sociale en ecologische betrokkenheid zien. Leerlingen werken vrijwel zonder schoolboeken en er is geen bel aan het begin en het  einde van de lessen. De projecten zijn gebaseerd op samenwerking en gepersonaliseerd leren. Studenten zijn regisseur van hun eigen leerproces. Leraren zijn ontwerpers van hun eigen lesprogramma (teachers as designers).

Er zijn weinig scholen die zo consequent projectonderwijs doorvoeren als High Tech High en ons bonte gezelschap – leraren (po, vo), schoolleiders, beleidsmakers, bestuurders, curriculumontwerpers en inspecteurs – is dan ook vooral benieuwd hoe ze de kwaliteit van hun onderwijs kunnen waarborgen, op welke manier het curriculum in de projecten aan de orde komt en hoe de leerlingen worden voorbereid op het hoger onderwijs of een beroepscarriëre. Wat betreft dat laatste, volgens eigen opgave gaat 98% van de leerlingen van HTH door naar een universiteit of een college.

Voor alle duidelijkheid: HTH is geen eliteschool voor rijke kinderen. Ouders betalen geen schoolgeld en kinderen worden toegelaten op basis van een loting van postcodes in het school district San Diego. Daarmee wil HTH een school zijn die een goede afspiegeling is van de lokale gemeenschap.

wereldgericht

In o.a. een stuk op wij-leren.nl betoogt de Nederlandse onderwijspedagoog Gert Biesta dat goed onderwijs wereld-gericht zou moeten zijn en vormen tot volwassenheid. Aan dat criterium lijkt HTH ruimschoots te voldoen. Op de startpagina van de school schrijft directeur Kaleb Rashad:

What if school was about discovering your gifts, what you love to do, and what the world needs? What if it was a place where you learned about how to make a meaningful contribution to others and the planet?

Dat gaat over jezelf niet als middelpunt van alles zien en de onmiddellijke bevrediging van je behoeften, maar je afvragen wat jij kunt betekenen voor de wereld daarbuiten. Rashad gaat verder:

The world is growing in volatility, uncertainty, complexity and ambiguity and it needs your genius desperately. We need Entrepreneurs, Producers, Innovators & Change Makers (EPIC), people who desire to make other people’s lives better! We strive to do just that through powerful projects and deeper learning experiences.

Nog een paar interessante uitspraken van schoolleiders van HTH die de filosofie van de school verduidelijken:

We are teaching students to think deeply about content and then do something with their knowledge, not just race through a textbook.

en:

You can play video games at HTH, but only if you make them here.

En deze over dresscode op de basisschool vond ik ook aardig:

Elementary school students should wear clothes that allow them to run, play and get dirty.

projecten

Bijna zonder uitzondering hebben de projecten op HTH iets te maken met de wereld buiten school en vragen van de deelnemers een standpunt in te nemen over de sociale, economische, culturele of ecologische aspecten van die wereld. Alle leerlingen doen in 11th grade (vergelijkbaar met klas 5 vwo) een stage bij bedrijven, non profit instellingen of andere scholen om werkervaring op te doen.

Drie voorbeelden van projecten. Veel meer projecten vind je hier.

This American Life: An Immigration Project [link] 8th grade

Het eindproduct, dat zoals bij alle projecten aan het eind werd gepresenteerd aan de ouders, was een podcast over het thema immigratie, een interview met een eerste generatie immigrant, een kort verhaal en een veldwerkverslag. Daarnaast produceerde de groep een kunstwerk gebaseerd op het lezen van een aantal literaire werken over immigratie. Alle deelnemers schreven daarnaast een reflectie over het project.

Onderzoeksvragen waren:

  • Why do people immigrate to the United States?
  • What challenges have immigrants faced throughout history?
  • What challenges do immigrants face today?
  • How do immigrants negotiate between two cultural worlds?
  • What makes a conceptual art piece “successful”?

Urban Ecology [link], 6th grade

In dit project, een combinatie van Biology, Graphic Design, Humanities en Science, leren de kinderen over de interactie van mensen met de natuur in een stadsecosysteem. Ze leren wat duurzaamheid en efficiëntie inhouden en passen die begrippen toe bij het ontwerpen van moderne steden met groene technologie, alternatieve energie en alternatief transport.

In het project beantwoorden ze de vragen:

  • What is urban ecology?
  • How can humans create sustainable and efficient modern urban ecosystems?

Hun eindproduct is een Urban Ecology Magazine dat ze aan hun ouders en de rest van de school presenteren tijdens de jaarlijkse Exhibition Night.

Open-Ended Math Problems [link] 6th, 7th, 8th grades

Poster met de verschillende oplossingen van twee leerlingen voor het ‘kluisjes-probleem’.

Dit is een voorbeeld van een project met alleen rekenen/wiskunde. De docent, Sarah Strong, wilde met haar lessen de schoonheid en relevantie van wiskunde op haar leerlingen overbrengen. Dat deed ze door, in plaats van uitgewerkte wiskundeproblemen met een enkel goed antwoord, de leerlingen te laten nadenken over problemen met een open einde, vragen waar meerdere goede antwoorden op mogelijk zijn met verschillende oplossingsstrategieeën. Open-einde problemen maken leerlingen vaardig in het oplossen van problemen, bieden differentiatie in de klas en helpen leerlingen wiskundige concepten met elkaar te verbinden.

Join the conversation! 9 Comments

  1. Ik ben vooral benieuwd naar de uitwerking in het primair onderwijs en de manier waarop de basisvaardigheden lezen, schrijven, rekenen, spellen die mi echt gebaat zijn bij directe instructie en oefenen ingepast zijn, qua organisatie en tijd.En wat gepersonaliseerd leren doet met de instructie (tijd).
    Ook graag een onderzoek naar het verschil in middelen en mankracht, want voorwaarden maken wel degelijk een verschil.

    Like

    Beantwoorden
    • Lees de andere stukken. Ik denk dat die je vragen beantwoorden. Veel directe instructie zien we hier niet. Wel veel kinderen die uitstekend kunnen lezen en schrijven.
      Wat middelen betreft, HTH heeft geen groot budget per leerling maar slaagt erin daarmee het beste uit de leerlingen te halen.

      Like

      Beantwoorden
    • Misschien kan je hierover wat antwoorden vinden op skbogoesusa.com

      Like

      Beantwoorden
      • Nou eigenlijk niet. Ik zou zo graag weten hoe er praktisch uiting gegeven wordt aan bijvoorbeeld het principe “de kerndoelen zijn er voor alle kinderen, de weg ernaar toe verschilt zoals leerlingen verschillen”en “de leerling leert, doet, denkt, maakt; de leraar stimuleert en ondersteunt” in pakweg een groep 3 bij het leren lezen. Kinderen leren dus lezen door te ontdekken? En hoe ziet dat er dan in de praktijk uit?

        Like

    • Beste S. Drijver,
      Het is niet zo dat alles uitsluitend door onderzoekend leren wordt onderwezen. Waar nodig, zoals bijvoorbeeld bij lezen, schrijven en rekenen, wordt ook ‘gewoon’ geoefend. Ik was bij een teambespreking van groep 1 en 2, waar een van de leerkrachten die net nieuw was, werd uitgelegd hoe kinderen letterklanken en -beelden worden aangeleerd. Wat de kinderen met taal en rekenen doen is dan wel weer in projecten geïntegreerd.
      Hetzelfde geldt voor de kennis en vaardigheden die in de laatste jaren highschool moeten worden getraind als voorbereiding op de SAT. Wij waren bij literatuurlessen en wiskundelessen in 11th en 12th grade, die deels klassikaal gegeven werden.
      Dat neemt niet weg dat het overgrote deel van de lessen als onderzoeksprojecten worden gegeven, waarin de aangeleerde kennis en vaardigheden betekenis krijgen.

      Like

      Beantwoorden
      • Dank voor je reactie. Het toepassen van rekenen en leesvaardigheden in geïntegreerde projecten lijkt mij interessant, dan nog zie ik dat gezien de oefentijd die nodig is voor het lezen rekenen en schrijven praktisch niet voor me in mijn groep 3. Is er een Nederlandse school die toepast waarvan ik de website eens kan bekijken?

        Like

    • Je zou eens hier kunnen kijken https://alfredsspecials.wordpress.com. Op zijn school (De Ommezwaai- SO CL-4) zijn ze bezig hun onderwijs in die richting vorm te geven.

      Like

      Beantwoorden
  2. Dit is op Blogcollectief Onderzoek Onderwijs herblogden reageerde:

    Binnen ons blogcollectief Onderzoek Onderwijs zijn de meningen verdeeld over onderzoekend/ontdekkend leren en projectonderwijs. Deze week bezoek ik met een groep van 29 onderwijsmensen High Tech High, een groep po- en vo-scholen in San Diego die deze vorm van onderwijs heel consequent en met veel succes toepast. Wij houden een blog bij waarop we dagelijks verslag doen van onze ervaringen hier, ontmoetingen met leerlingen en leraren en bezoeken aan klassen. Oordeel zelf.

    Like

    Beantwoorden
  3. Waarom zo ver weg gaan, als er dichterbij scholen zijn die alle onderwijs-problemen (motivatie, depressie, faalangst, bore out, burn out, pesten, etc) hebben opgelost, en gemotiveerde, gedreven, sociaal vaardige en doelgerichte leerlingen aflevert?
    Op deze HTH zie ik toch veel dwang: opgelegde doelen, opgelegde opdrachten. Natuurlijk al een heel stuk beter dan regulier, maar als de dwang verdwijnt, ontstaat er vanzelf iets dat veel mooier en echter is, dan een curriculum-schrijver zich voor kan stellen.
    DOE040, De Ruimte Soest en andere sociocratische / democratische scholen in NL.

    Like

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

About Dick van der Wateren

Sinds voorjaar 2017 heb ik een filosofische praktijk, De Verwondering, in Amsterdam. Ik sta voor de klas op het Eerste Christelijk Lyceum in Haarlem en begeleid dagelijks talentvolle en begaafde leerlingen die meer uitdaging nodig hebben, of coach leerlingen die een probleem hebben waar we samen een oplossing voor vinden. Daarnaast ontwikkel ik digitaal lesmateriaal en video's voor Flip de Klas. Daarnaast heb ik een jarenlange ervaring als aardwetenschapper (o.a. in Antarctica en Afrika) en wetenschapsvoorlichter. Werken met jongeren is mijn passie. Voor mij zijn tieners zo'n beetje de leukste mensen. Ze hebben een enorme levenslust, zijn creatief, hebben originele ideeën - soms op het bizarre af - en kunnen zich nog alle kanten op ontwikkelen. Ik beschouw het als een voorrecht aan die ontwikkeling te kunnen bijdragen.

Categorie

projectonderwijs, studiereis, lezing, film

Tags