Door Mark Oortwijn.

Deze post verscheen eerder op de site van de Onderwijsinspectie.

In de auto op weg naar huis vanaf Schiphol hoor ik op de radio ‘This is not America’ van David Bowie. Ik bedenk me dat dat een mooie samenvatting is van de studiereis naar High Tech High in San Diego, die ik net achter de rug heb. Ik heb mooie dingen gezien, maar dat is in Nederland niet zo maar te kopiëren. Er zijn wel elementen die hier gebruikt of ingevoerd zouden kunnen worden.

Hoe werkt ons nieuwe onderzoekskader?

Ons hoofddoel van de studiereis was beoordelen of we met ons nieuwe onderzoekskader een school als High Tech High, die werkt met ‘project based learning’, zouden kunnen beoordelen. Mijn conclusie is dat dat kan. Ons kader biedt namelijk veel vrije ruimte en bij de meeste standaarden* kunnen wij wel uit de voeten met een expertoordeel. Het verhaal van de school is belangrijk. Zij moet weten waarom ze het onderwijs uitvoert zoals ze het uitvoert. Wat ik interessant vond aan de reactie op de vragen die we stelden aan de school was dat we niet direct een antwoord kregen, maar dat we bedankt werden voor de vraag. De vraag hielp de school om weer verder na te denken. Dit past helemaal binnen ons idee van stimulerend toezicht. We willen scholen en besturen stimuleren om zelf na te denken over mogelijke verbeteringen. Niet het juiste antwoord, maar het in gang zetten van het denkproces is dan ook het beoogd resultaat van de vraag.

Positief stimuleren

hth-positief

Positieve uitspraken op High Tech High in San Diego

Opvallend tijdens onze studiereis vond ik het pedagogisch klimaat binnen de scholen die we hebben bezocht en de manier waarop de leraren leerlingen op een positieve manier stimuleren om te leren. Wanneer leerlingen fouten maken, wordt dat niet afgestraft maar juist gevierd. Fouten geven je immers de mogelijkheid om je verder te ontwikkelen. Ook wanneer leerlingen ongewenst gedrag vertoonden, werd daar op een zuiver positieve manier mee omgegaan. En dat werkte!

Helaas is het zo dat wat daar werkt, hier niet perse ook hoeft te werken. Ik herinner me nog een Nederlandse basisschooldirecteur die na een studiebezoek aan Amerika PBS (positive behaviour system) invoerde en dacht dat daarmee alle problemen rondom ongewenst gedrag uit de wereld zouden zijn. Helaas viel het effect tegen… Het systeem dat ik gezien heb in de Verenigde Staten is niet te kopiëren. Onze maatschappij zit nou eenmaal anders in elkaar dan de Amerikaanse maatschappij.

De vraag is belangrijker dan het antwoord

In de positieve benadering die ik in San Diego ervaren heb, zie ik elementen van het nieuwe onderzoekskader van de inspectie. Ons stimulerend toezicht lijkt te werken. We horen steeds vaker van scholen die we volgens het nieuwe kader onderzocht hebben, dat ze ons bezoek als prettig ervaren hebben en dat ze ons als kritische vriend zien die hetzelfde doel voor ogen heeft als zij: de leerlingen zich optimaal te laten ontwikkelen.

Dit veranderende beeld van de inspectie is volgens mij deels te verklaren door een aanpak die ik herken uit de onderwijspraktijk. Ik heb ooit op een school gewerkt waar we de opdracht kregen niet meer met rood na te kijken, maar met groen. Dat had immers een positievere uitstraling. We zouden dan ook niet meer opschrijven hoeveel fouten de leerlingen maakten, maar hoeveel er goed was. Dat is ook een manier van positief benaderen. Dit vertoont gelijkenissen met ons vernieuwde toezicht. Waar we als inspecteurs in het vorige kader aanvinkten of we iets wel of niet zagen, lijken we nu meer de context mee te nemen en wegen we af op welke wijze we het meeste het effect bereiken met ons oordeel. Ons oordeel heeft dus als doel om de school de kans te geven zich verder te ontwikkelen. Het is mooi wanneer dit op de scholen zo ook ontvangen en ervaren wordt. Om jezelf te kunnen ontwikkelen, moet je misschien risico’s nemen en daarbij mag je fouten maken. Ik vind het van groot belang dat niet alleen scholen, maar ook wij als inspectie ons hiervan bewust zijn!

Mark Oortwijn

* We onderscheiden in ons waarderingskader vijf kwaliteitsgebieden. Elk kwaliteitsgebied is onderverdeeld in een aantal standaarden. Standaarden omvatten deugdelijkheidseisen en eigen aspecten van kwaliteit. Ons onderzoek leidt tot oordelen (over de deugdelijkheidseisen) en waarderingen (over eigen aspecten van kwaliteit).

Dit is de tweede in een korte serie blogs over de studiereis naar San Diego die drie inspecteurs maakten, samen met leraren, schooldirecteuren, schoolbestuurders en collega’s van het ministerie van OCW. Lees ook de eerste blog in de reeks.

Een groot deel van het leven van M@rk is onderwijs. Al sinds zijn kleutertijd bezoekt hij scholen, met diverse petten op. Thuis vult onderwijs ook een groot deel van de tijd. Zijn vrouw staat voor de klas en zijn drie kinderen volgen onderwijs op verschillende scholen. Als hobby schrijft M@rk over onderwijs, zoals in deze blog.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

About Dick van der Wateren

Sinds voorjaar 2017 heb ik een filosofische praktijk, De Verwondering, in Amsterdam. Daar heb ik gesprekken met volwassenen zowel als jongeren. Ik sta voor de klas op het Eerste Christelijk Lyceum in Haarlem en begeleid dagelijks talentvolle en begaafde leerlingen die meer uitdaging nodig hebben, of coach leerlingen die een probleem hebben waar we samen een oplossing voor vinden. Ik heb een jarenlange ervaring als aardwetenschapper (o.a. in Antarctica en Afrika) en wetenschapsvoorlichter. Werken met jongeren is mijn passie. Voor mij zijn tieners zo'n beetje de leukste mensen. Ze hebben een enorme levenslust, zijn creatief, hebben originele ideeën - soms op het bizarre af - en kunnen zich nog alle kanten op ontwikkelen. Ik beschouw het als een voorrecht aan die ontwikkeling te kunnen bijdragen.

Categorie

onderwijs, projectonderwijs

Tags

,